पुणे | ३.३ | रयत समाचार
(India news) भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील क्रांतीकारी परंपरेत हे केवळ शस्त्रधारी लढवय्ये नव्हते, तर ते तर्कशुद्ध, विवेकवादी आणि निर्भीड विचारवंत होते. त्यांच्या Why I Am an Atheist या लेखातून त्यांनी देव, श्रद्धा, आत्मा आणि नियती याविषयी थेट आणि स्पष्ट प्रश्न उपस्थित केले. फाशीच्या छायेत उभे राहूनही “देव असता तर इतक्या अन्यायाला थांबवले नसते का?” असा प्रश्न विचारण्याचे धैर्य त्यांनी दाखवले, हीच त्यांच्या नास्तिकतेची खरी ताकद होती.
(India news) भगतसिंगांची नास्तिकता ही भावनिक बंडखोरी नव्हती; ती वाचन, आत्मपरीक्षण आणि अनुभवांवर आधारलेली भूमिका होती. त्यांनी देवद्वेष नव्हे, तर माणसाची जबाबदारी अधोरेखित केली. “देवावर सोपवून हात झटकण्यापेक्षा अन्यायाविरुद्ध उभे राहणे हेच माणूसपण,” हा त्यांचा संदेश होता. श्रद्धेपेक्षा विवेक, अंधानुकरणापेक्षा प्रश्न आणि भीतीपेक्षा संघर्ष, ही त्यांची वैचारिक दिशा होती.
(India news) आजच्या काळात, जिथे अंधश्रद्धा आणि भावनिक उन्मादाला खतपाणी घातले जाते, तिथे भगतसिंगांची विज्ञाननिष्ठ भूमिका अधिकच समकालीन ठरते. विचार करणे हा अपराध नाही, प्रश्न विचारणे हे संस्कृतीविरोधी कृत्य नाही आणि विज्ञाननिष्ठा ही माणुसकीची शत्रू नाही, याची आठवण त्यांचे विचार करून देतात.
याच विवेकवादी परंपरेतून ११ वा महाराष्ट्र नास्तिक मेळावा- पुणे २०२६ आयोजित करण्यात येत आहे. हा मेळावा केवळ “देव नाही” अशी घोषणा देणारा कार्यक्रम नसून, तो विचारस्वातंत्र्याचा उत्सव ठरणार आहे. येथे नास्तिकता ही नकारात्मक ओळख नसून सकारात्मक सामाजिक भूमिका म्हणून मांडली जाणार आहे, जिथे माणूस, त्याचे हक्क, त्याचा विवेक आणि जबाबदारी यांवर मुक्त चर्चा होणार आहे.
मेळाव्यात अंधश्रद्धाविरोधी विचार, विज्ञाननिष्ठ भूमिका, कला-साहित्य, कविता-गीतांमधून व्यक्त होणारा विवेक आणि खुल्या संवादाची परंपरा अनुभवता येणार आहे. “क्रांती म्हणजे केवळ सत्तांतर नाही, तर विचारांतील परिवर्तन,” हा संदेश कृतीत उतरवण्याचा प्रयत्न या व्यासपीठावर दिसणार आहे.
मेळाव्याची माहिती : तारीख रविवार, २२ मार्च २०२६. स्थळ : पुणे. टीप : मेळावा फक्त नास्तिकांसाठी; पूर्वनोंदणी आवश्यक. नाव नोंदणी लिंक :
https://forms.gle/6fTCDuEzKKDn3Jwg9
नास्तिक असणे म्हणजे समाजापासून दूर जाणे नव्हे, तर समाजाशी अधिक जबाबदारीने जोडले जाणे होय. भगतसिंगांनी दाखवलेला विवेकाचा मार्ग आणि महाराष्ट्र नास्तिक मेळाव्यात उमटणारी ऊर्जा, दोन्ही मिळून एकच संदेश देतात : देवाच्या नावाने नव्हे, तर माणसाच्या विवेकानेच जग बदलते.